Salı, 24 Aralık 2013 12:51

MEŞÎHAT YANGINI; BEDÎÜZZAMAN ve GAZETELER

Meşîhat Dâiresinden İstanbul Kız Lisesine

 

 

Bedîüzzaman Said Nursî, Dârü’l-Hikmeti’l-İslâmiyye a‘zâsı bulunduğu 1918-1922’lerde burada vazîfe yapmıştı..

http://www.risaletashih.com/index.php/tashih-cesitlemeleri/170-bediuzzaman-d-hikmet-ve-bazi-belgeler 

 

 

Meşîhat Yangını ve Bedîüzzaman

 

Bedîüzzaman, Van’dan Burdur’a sürgün edildiğinde bir süre İstanbul’da tutulur.. O günlerde Meşîhat Dâiresinin Kız Lisesine çevrildiğini öğrenir.. Kendisinden dinleyelim:

"Ben menfî olarak İstanbul’a getirildiğim vakit bir zaman Meşîhat-ı İslâmiyye Dâiresinde bulunan Dârü’l-Hikmeti’l-İslâmiyedeki hizmet-i Kur’âniyye’ye çalıştığım, o alâkadârlık cihetinde, "Meşîhat Dâiresi ne hâldedir?" diye sordum. Eyvâh!.. Öyle bir cevâb aldım ki, rûhum, kalbim ve fikrim titrediler ve ağladılar. Sorduğum adam dedi ki: "Yüzer sene envâr-ı Şerîatin mazharı olmuş olan o Dâire, şimdi büyük kızların lisesi ve mel’abegâhıdır." İşte o vakit öyle bir hâlet-i rûhiyyeye giriftar oldum ki, dünyâ başıma yıkılmış gibi oldu. Kuvvetim yok, kerâmetim yok; kemâl-i me’yûsiyetle âh vâh diyerek dergâh-ı İlâhiyye’ye müteveccih oldum. Ve bizim gibi kalbleri yanan çok zâtların harâretli ahları, benim âhıma iltihak ettiler. Hâtırıma gelmiyor ki, acabâ Şeyh-i Geylânî’nin duâsını ve himmetini, duâmıza yardım için istedim mi, istemedim mi? Bilmiyorum. Fakat herhâlde o eskiden beri nurlar yeri olmuş bir yeri zulmetten kurtarmak için, bizim gibilerin ahlarını ateşlendiren onun duâsıdır ve himmetidir. İşte o gece Meşîhat kısmen yandı."(S.T.Gaybî) 

Bedîüzzamân’ın Yangınla ilgili diğer bir beyânı:

“Bundan ondokuz sene evvel, haksız bir sûrette İstanbul'a menfî olarak perîşan bir sûrette gönderildiğim vakit, bir zaman Meşîhat'taki Dârü'l-Hikmet'te bulunduğumdan, Meşîhat’i sordum: 'Ne hâldedir?' Dediler : ‘Büyük kızların lisesi olmuş.’ Ben de hiddet ettim. Bir bedduâ ettim. Hem dedim : ‘Yâ Rab, Meşîhat'i kurtar!..’ O gece Meşîhat kısmen yandı.”

 

 

Meşîhat Yangını ve Gazeteler

 

N. Şahiner, 1 Mayıs 1926 târihli "Son Sâat" ve "Cumhûriyet" gazetelerinin bu yangını yazdığını belirtiyor. (BTBSN, 2006, N. Şâhiner, s.286)  

Adı geçen gazetelerin birisine olsun ulaşılıp Meşîhat (İstanbul Kız Lisesi) yangını hakkında dahâ fazla bilgi edinmek mümkün olabilir miydi?.. Araştırmaya değerdi.

İz sürmelerimiz, değerli İ. Özgür Pektaş Beyin samîmî himmetleri ile meyvesini çabuk verdi.. 30 Nîsan 1926 târihli Cumhûriyet, Vakit ve İkdâm ile 1 Mayıs 1926 târihli Cumhûriyet, Son Sâat, Akşam ve Vakit gazetelerindeki yangınla ilgili haberlere, ayrıca, 2 Mayıs 1926 târihli İkdâm gazetesi imtiyaz sâhibi ve sermuharriri Ahmed Cevdet’in “Geçenki Yangın” başlıklı yazısına da ulaştık, elhamdülillâh!..

Bu çalışmada; ulaşabildiğimiz gazetelerdeki mezkûr yangınla ilgili haberlerin tamâmını vermek maksadımızı aşacağından bâzı örneklerle yetineceğiz..  

 

 

Cumhûriyet: 30 Nîsan 1926

alt

“DÜN AKŞAMKİ YANGIN

İstanbul Kız Lisesi Yandı

Dün akşam sâat yirmiüçde zuhur eden bir yangın, İstanbul’un eski ve güzel binâlarından birini dahâ yok etmiştir.

Yanan binâ el-yevm İstanbul Kız Lisesi olarak isti‘mâl edilen sâbık Meşîhat binâsıdır. Binânın kıymet-i maddiyyesine mektebin zengin levâzım-ı tedrisiyyesi de ilâve edilecek olursa bu yangının mûcib olduğu zarar ehmmiyyetli bir yekûne bâliğ olmaktadır.

İtfâiyyenin sarf ettiği büyük gayretler yangının tahdîd-i sirâyetine yardım etmiştir.

Yangının esbâb-ı zuhûru hakkında vaktin adem-i müsâadesi hasebiyle tahqîqât icrâ edilememiştir.”

 

 

Vakit: 30 Nîsan 1926

“Düngeceki Büyük Yangın

Gece sâat 22’de İstanbul Kız Lisesinden çıkan ateş, mektebi ve Müftilik Dâiresini tamâmiyle yakdı

(…)”

 

İkdâm: 30 Nîsan 1926

“Dün geceki Yangın

Dün gece sâat yirmiikibuçukda eski Bâb-ı Meşîhat  ve elyevm İstanbul Kız Lisesinin işgāl etmekde olduğu binadan akşam zuhur etmiş, vaktin geç olmasından tahqîqât yapılamamışdır. Mezkûr binâ tamamen yanmıştır. Bu satırları yazdığımız sırada yangın devâm etmekde idi.”

 

Vakit: 1 Mayıs 1926

“Yangın Nasıl Çıkdı, Nasıl Söndürüldü?

Harîkın tevessüüne Terkos Kumpanyasının borularda su bulundurmaması sebep olmuştur, deniliyor.

(…)”

 

Cumhûriyet: 1 Mayıs 1926

“Kız Lisesindeki yangın tafsîlâtı

Yangın, elektrik tellerinin kontak yapmasından ileri gelmiştir, zarar dörtyüz bin lira tahmin edilmektedir

(...)"

 

Son Sâat: 1 Mayıs 1926

alt

alt

Su şirketinin şiddetle tecziyesi lâzımdır

Dün geceki yangın nasıl çıkdı?

İstanbul Kız Lisesinin işgāl ettiği eski Meşîhat binâsı, Müftilik kısmı müstesnâ, kâmilen yanmıştır

(...)"

 

Akşam: 1 Mayıs 1926

"Büyük Bir Tehlikenin Önüne Geçildi

İstanbul Kız Lisesi binâsının üç havuzu olmasaydı dün geceki yangının Unkapanı’na kadar inmesi ihtimâli vardı

İtfâiyye mürettebâtı koca binânın çöken tavanları altından mu‘cize kabîlinden kurtulmuşlardır

(...)"

 

İkdâm: 2 Mayıs 1926

alt

alt

"Geçenki Yangın

(...)"

 

Bu belgelere göre, Yangının kesin târîhi; 29/30 Nîsan 1926 Perşenbe/Cum’a (17 Şevvâl 1344 Cum’a) gecesidir. Yânî, bu târihlerde Bedîüzzaman, sürgün yolculuğu sebebiyle İstanbul'dadır!..

 

B. TUNÇ

 

 

Teşekkür: Belge te'mîni için Ö. İ. Pektaş'a, teknik yardımları için Y. S. Tunç'a teşekkürler ediyorum. / B. T.