RİSALETASHİH.COM

Gönderdiğin proğram için teşkkür ederim. 

Selâmlar...

Ve aleyküm selâm Bilâl abi,
 
Allah cümlemizden razı olsun. Ancak, maalesef "yay"ın ne olduğunu ben de bilmiyorum. Unutmuş olabileceğimi düşünerek bir hayli araştırma yaptım fakat yine de bulamadım. Ya modern tezgâhlarda artık bulunmayan bir alet, ya da alay-mekteb literatürlerinin farklılığından dolayı ulaşamıyoruz. Araştırmaya devam ediyorum. Sonuç alır-almaz sizi bilgilendireceğim inşâallah.
 
Geçen haftalarda, elimde fotokopi şeklinde bulunan, Kevser Sûresi ile ilgili bir risâleyi  bilgisayara aktardım. Arabî ifadeleri resim olarak değil de, metin olarak yazabilmek için editör arayışına girmiştim. Size gönderdiğim program, o arayışın neticesi.
 
Bu arada; Risale-i Nur Enstitüsü'nün külliyatında Arabî ifadeler resim olduğu için Arabî bir ifadeyi aratamıyorsunuz. SorularlaRisaleiNur'da bunlar metin olarak yazılmış. Arama yapmak mümkün. Çalışmalarınızda oradan kopyala-yapıştır da yapabilirsiniz. Sonradan yazıtipini değiştirerek, daha estetik görünmesini de sağlayabilirsiniz.
 
Ekte, tebyîz (doğru kelime mi bilmiyorum ama) ettiğim risâleyi gönderiyorum. Başta Arabî ifâdeler olmak üzere, düzeltebilirseniz memnun olurum. Ayrıca, dördüncü sayfada, "Yâ eyyühe'l-mülhidîn" diye başlayan kısımdaki ifadenin meâlini çok merak ediyorum. Nasıl öğrenebiliriz? Biliyorsanız, yazar mısınız?
 
Hayırlı günler...

Ömer Faruk PEKEL

  

8

S.A. Aziz Kardeşim,

 

Çok fevkal'âde bir imlâ çalışması olmuş, tebrik ederim.  Ben de ayni tarzı denemiştim..  Muhtemel tepkileri hafifletmek için geri adım attım açıkçası. 

 

İnşâllah dahâ sonra kontrol edeceğim.. Birkaç gün mâzeretim var..

 

 اَلْحَمْدُلِلَّهِ بِعَدَدِ ذَرَّاتِ الْكَاعِنَاتِ

ibâresindeki "ayn"  gözüme ilişti.  "hemze" olması gerekiyor gibi geldi.  Bir baksan..  

 

Görüşmek üzere..

 

Bilâl


Selâmün aleyküm Bilâl Abi,
 
"Kâinât"taki "ayn"ı "hemze"ye çevirdim. Ancak, baştan dediğim gibi, özellikle Arabî ifadelerin sıkı bir tashihe ihtiyacı var. Çünkü okumakta zorlandığım bir alfabeyi yazmak zorunda kaldım. Başkalarına dağıtılacak değil ama olsun, yine de tam ve doğru olmalı bu risâle.
 
"Muhtemel tepkileri hafifletmek ..." meselesine gelince:
Bundan sonra bütün yazışmalar bu kurallara uygun olarak yapılacak denilse, herkesin tepki göstermesi normaldir; zira bu şekilde yazı yazmak gerçekten çok uzun sürmekte. Ancak, bu iş yalnızca bir kere yapılacak. Ve bul-değiştir'lerle zaten çok uzun sürmeyecek. Bir kere elektronik ortama geçtikten sonra, bunu herkes alıp kullanır, düzenler ve yayınlar.
Okumak çok zor denilse, ki ben tam aksini düşünüyorum, o zaman belli bir grupta deneme yaptırılır ve ona göre hangisinin tercih edileceğine karar verilir. Ancak, sonuç menfî olsa bile, en azından Ekrem Kılıç'ın yazısında belirttiği "édition critique" olarak yine böyle bir çalışma yapılmalı.

"Yay" meselesinde ise, kendisine danıştığım kişi şöyle bir açıklama yaptı:
"Pamuk, koyun yünü ve keçi kıllarını kirmanla eğirmeye elverişli hale getirebilmek için yay kullanılıyor. Şöyle ki: Aynen Kara Murat'ın yayı gibi fakat 1,5 m uzunluğunda oval ve yarım daire bir ağacı düşünelim. İç kısmında ise iki ucu arasında kiriş denilen sert ama esnek deriden mamûl bir ip bulunmakta. Kadın yere oturuyor, önüne yığılan pamuk veya yünleri yumuşatmak için yayın kirişini içine daldırıyor, ağaç kısmını sol eliyle sıkı tutuyor. Sağ elinde de lahat denilen çentikli ve 20 cm'lik bir ağaç vardır ve onunla kirişi saz çalar gibi gerdirip bırakarak pamuk veya yünün iplik yapılabilecek kadar yumuşamasını sağlar. Buna dulup atmak deniyor ve eskiden evlerde kurulu tezgâhlarda yapılan bir işlemdir."
 
Birkaç günlük mâzeretinizin nedeni umarım rahatsızlık filân değildir. Allah'a emanet olun.

Ömer Faruk PEKEL

 

9

Ve Aleyküm Selâm Aziz Kardeşim,

 

Tamâmen senin gibi düşünüyorum. Dediğin çalışmalar muhakkak yapılmalı. Ama bizim gibi düşünenler çok az, ellerinde imkân olanların da böyle bir şey akıllarının köşesinden geçmiyor. "Bir şey bütün bütün elde edilmezse bütün bütün de terk edilmez" kàidesince acabâ birşeyler yapabilir miyiz diye çalışıyorum / çalışıyoruz. O yüzden "Musahhah Metinler"de böyle bir arayol izledim. 

 

Bitirilmiş çalışman varsa uygun görürsen senin adınla http://www.risaletashih.com/ 'da memnûniyetle yayınlayabiliriz..

 

Tashihler konusunda %25-30 randıman çıkıyor gibi. Buna da şükür diyeceğim ama kiremit ustasının yaptığı gibi yapmasalar..

 

Araştırmalar sonunda "yay"da ayni neticeye vardık hemen hemen. Yay, tarak, çıkrık vs. yi çok iyi hatırlıyorum. Biz, yayın kirişini özel kurutulmuş ve sarımsakla  muâmele edilmiş bağırsaktan yapardık. Allah râzı olsun.

 

http://www.risaletashih.com/index.php/tashih-cesitlemeleri/136-bediuezzamanin-hayatindan-tesbtler

 

Üstâd Târihçelerinde doğumundan 1922'de Ankara'dan ayrılmasına kadar geçen devreye âid çok fazla yanlışlar var. Araştırmacılar için yaptığım tesbitleri yukarıdaki linkten tedkik edip yanlışları düzeltir, ayrıca  tesbit ve görüşlerini iletirsen çok menun olurum.

 

Selâm ve muhabbetlerimle.

 

Bilâl


10

Selamün aleyküm Bilâl Abi,
 
Gönderdiğiniz linkten ulaşılan sayfada "Ankara mevkıfından Gekbûze mevkıfına.." yazılı. Diğer sayfalarda "Genbûze" yazıyordu, bir bakar mısınız? 

Ömer Faruk PEKEL

Aziz Kardeşim,

 

Dikkatin ve uyarın için Allah râzı olsun. Haklısın.

 

BTBSN'de "Genbûze", MTH'da "Gekboze" şeklinde. "Genbûze" bana dahâ uygun geliyordu. "Gebze" için yaptığım internet araştırmasında "Gekbûze" ile karşılaştım. "Gekbûze" dahâ doğru görünüyor.

 

Burada dikkat çeken bir durum da, biletin neden İstanbul (Haydarpaşa)'ya değil de "Gebze"ya kadar olduğu. Aklıma gelen, Gebze'den ötesinin henüz İ'tilâf kuvvetelerinin kontrolü altında bulunuyor olması. Yoksa hiç İstanbul'a uğramadan mı Van'a döndü? Kesin bir bilgiye ulaşamadım.

 

Ömer Fâruk Kardeşim, Allah râzı olsun çok yardımcı oluyorsun. Benim de çok ihtiyâcım var.

 

Selâm ve muhabbetler.  

 

 

 11

S.A. Sevgili Kardeşim,

Şimdiye kadar, Latin harfleri ile bu kadar düzgün imlâlı, bu kadar musahhah  bir Risâle görmedim. Cân ü gönülden tebrik ediyorum.

O Arabî ifâdeyi çözmek beni aşıyor.

Aslında görmezden gelinebilecek bir-iki noktaya dikkat çekmek istiyorum: 

{Böyle bir cevâb ihtàr edildi ki: Gaybî istikbâl-i dünyevîde ve dünyâ işlerinde başa gelen hâdisâtı bildirmemekte; Cenâb-ı Erhamürrâhimîn’in çok büyük bir rahmeti saklandığını ve gaybı gizlemekte çok ehemmiyetli bir hikmeti bulunduğu cihetle, gaybî şeyleri haber vermekten yasak edip, yalnız mübhem ve mücmel bir sùrette, ya ilhâm veya ihtàr ile bir emâreyi vesîle ederek, keşfiyâtta ve rü’yâ-yı sâdıkada bir kısım gaybî hakìkatleri ihsâs eder. O hakìkatlerin husùsì sùretleri, vukù’undan sonra bilinir.

(Kastamonu L. s.215)

 

  محرمدر  

Bir Sırr-ı İnnâ A’taynâ

بسم الله الرحمن الرحيم

Sual: Ey Üstâd! Sen Arabî fıkranda zındık komitesinin bir reîsine demişsin: بِالِفٍ وَ بَاءِ نَفْىٍ فِى اِسْمِكَ دَجَالَيْنِ سُفْيَانِى Hem demişsin: “Sûre-i İnnâ A’taynâ’daki şimdiki münâfıklara işâret var.” Îzâhını isteriz.

 

 

Dördüncü Vecih: Sâbıkan tafsîlen beyân edildiği gibi, mason reîsinin münâsebetsiz bir sùrette gûyâ kendine lâyık ve eskiden beri lakabı olmuşçasına kendine takılan meşhûr lakabı, 1017 adediyle شَانِئَكَ هُوَ اْﻻَبْتَرُ bin onyedi adedine tam tamına tevâfuku ve ef’âliyle o cümlenin ma’nâsını göstermesiyle, üç vech-i evvelin işâret ettiği mes’eleyi âdetâ tasrîh edip parmak basıyor…..}

 

Muhabbetlerimle..

 

Bilâl

Selâmün aleyküm Bilâl Abi,
 
Gönderdiğiniz dosyadaki düzeltmeleri bendeki nüshaya uyguladım. Sadece rü'yâ kelimesinde tereddüdüm var. Size de göndermiş olduğum Osmanlıca-Türkçe sözlükte [ رویا ] olarak geçiyor; o yüzden rûyâ olarak yazmıştım.
  
Musahhah Birinci Söz'e biraz bakabildim. Gayet güzel olmuş; şu ana kadar görmedim ama sehiv olduğunu düşündüğüm bir şey görürsem size bildiririm inşâllah.
 
Allah'a emanet olun.

Ö.F.P.

 

Aleyküm Selâm Aziz Kardeşim,

 

Sûre-i Feth'in âhirinde, "rü'yâ" veyâ "ru'yâ" şeklinde. Galat-ı meşhûr olarak belki öyle de yazılabiliyordur.

 
لقدصدق الله رسو له الرّ ُءْيَا

    

 Selâm ve muhabbetlerimle.

 

B.T.
*****

12
 

Selâmün aleyküm Bilâl Abi,

Uzun süredir cevap yazamadım; kusura bakmayın. İşlerim ancak hafifledi. İmlâ Kılavuz(cuğ)u'na dün bakabildim. Elinize sağlık; yanında Kur'ân yazısı da bulununca, gayet güzel olmuş. Gözüme takılanları aşağıya çıkardım.
 

Kem âlât ile kemâlât mümkün olmadığı gibi, Latin harfleriyle yazılan risâlelerin imlâsının da mükemmel olmayacağını; bu çabaların sadece "bu harflerle mümkün olan en iyi imlâyı" elde etmeye ve bilhassa yeni neslin kelimeleri daha doğru telaffuzuna yönelik olduğunu düşünüyorum.

 

"Ba'zı İmlâ Kàideleri"nin hemen başında uzatmaları göstermek için; “^” ve, -gerektiğinde ma’nâ ve telaffuz kaymalarını önlemek için, “ayn ع”, “gayn غ” ve “kaf ق” gibi kalın okunan harflerin bulunduğu hecelerde- sola eğik “ ` ” işâretleri kullanılacağını belirtmişsiniz. Bunu sadece "gerektiğinde" değil de, her zaman yapsak daha iyi olmaz mı? Yani âbide-àbide karışıklığını engellemek için عابده kelimesini àbide olarak yazıyoruz. Karışma endişesi taşımadığımız kelimeleri de, doğru telaffuz için, örneğin عاجز kelimesini àciz, عابد kelimesini de àbid olarak yazsak daha iyi olmaz mı?

 

عظيم ve عزيم gibi bazı kelimeleri de bu karışıklıktan kurtarmak için azìm ve azîm olarak yazmak çözüm olabilir mi? Ancak, herşeye rağmen ض ve ذ harfleri için fonetik alfabeden başka çıkış yolu görünmüyor. Aynı durum ص , س ve ث harfleri için de söz konusu. س ve ص harfleri uzun okunurken bir şekilde farklı yazılabilirken, ث harfi için aklıma hiçbir şey gelmiyor. (Meselâ صانع için Sàni', ساعة için Sâat)

 

خالق , حالق , هالك kelimelerinin birbirinden tefrîk edilebilmesi ise ancak x harfinin kullanımıyla mümkün görünüyor. Meselâ: Hâlik, Hàlik, Xàlik (oldu olacak Hâlik, Hàliq, Xàliq)

• HADS kelimesinin Arabca ifadesinde dal ile sin arasında boşluk var.

• MÜDDEÎ-İ UMÛMÎ kelimesinin Arabca ifadesinde bir yanlışlık var gibi.

• ŞAKÎ kelimesi ŞAKÌ olarak yazılsa problem çözülebilir sanki.

• VAKÛR kelimesi de VAKÙR olabilir.

• TA’BÎR ve TA‘DÂD kelimelerinde olduğu gibi, bazen farklı kesme işaretleri kullanılmış. Özel bir nedeni var mı?

Allah'a emanet olun.

*
 

Aleyküm Selâm Ö. Fâruk Kardeşim,

 

Duâların için Allah râzı olsun. Senin de eline sağlık. Düzeltmelerin için Allah râzı olsun.

"HADS",  "MÜDDEÎ-İ UMÛMÎ" ve "VAKÙR"u düzelttim. "ŞAKÌ"yi evvelce aynen böyle yazmıştım. "TA‘DÂD" ve  "TA‘BÎR"i de böyle ( ayn mı, hemze mi olduğu anlaşılsın diye).. Sonra bunun biraz fazla hayâlperestlik olduğunu düşünmeğe başladım. Bizim efkâr-ı âmme bunun çok çok uzağında. Yeni tarz basımlarda durum eskilerden dahâ vahim. İmlâ işini tamâmen TDK'ya havâle etmişler (bâzan onu da solluyorlar). Yoksa fikirlerin çok isâbetli, tamâmen katılıyorum. Bir gün hayâllerimiz gerçek olur inşâallah..  Değişik kesme işâretleri eskilerden kalmış anlıyacağın.   

 

Yine de tesbit ve düşüncelerimizi ilgililere iletmeke fayda var.

 

1998 baskısı Emirdağ Lâhikaların'daki, yanlışlığı çok açık aşağıdaki üç kelimeyi kendilerine bildirdim:
 

 

 

 

116/sn müdâfîsi(Y)// mutfîsi  مطفيسى/Envâr Neşriyat, Os.Emirdağ-I ; Y.Asya,2007:232 (mutfî: söndüren)

  

306/13 masûniyet(Y)// mesnûniyyet  مسنونيت / Envar N., Os.Emirdağ-II (mesnûn: sünnet olan şey, gelenekleşmiş)

  

369/35 tutulmasına(inkisâfına) (Y)// inkişâfına / T.Hayât 

 

Sâdece birincisi düzeldi (gelecek baskılarda onu da bozmazlarsa..). Buna da şükür. Ne kurtarırsak kâr diye düşünüyorum.

 

 

 

Bilâl

*****

 

 13

• Evet, mâdem o kitâblar semâvîdirler ve mâdem o kitâb sâhipleri enbiyâdırlar.

• Hem demiş: "Yâ yanlışımı bulunuz; veyâhûd sizinle mahvoluncaya kadar cihâd edeceğim. "Hâlbuki, [boşluk tırnaktan önce çıkmış]

• "Evet, îsâ Aleyhisselâm, Muhammed Aleyhissalâtü Vesselâmdan haber veriyor."

• Hem Yehûdun meşhûr ulemâsından ve Nasârânın meşhûr kıssislerinden, kütüb-ü sâbıkada evsâf-ı Muhammediyyeyi (a.s.m) gördükten sonra

• Tübba' nasıl gıyâben ve bi'setten evvel Îmân getirmiş, Şâmûl de öyle

• Hem ulemâ-i Nasârâdan, meşhûr, bahsi geçen Bahîra-yi Râhib ki -1-, Resûl-i Ekrem Aleyhissalâtü Vesselâm Şâm tarafına amûcasiyle gittiği vakit oniki yaşındaydı. Bahîra-yı Râhib,

• Hem Nastûru'l-Habeşe ve Habeş Reîsi olan Necâşî, evsâf-ı Muhammediyyeyi (a.s.m) kitâblarında gördükleri için, berâber Îmân etmişler.

• Hem Dagâtır isminde meşhûr bir Nasrânî âlimi, evsâfı görmüş, Îmân etmiş.

• Hem Nasrânî rüesâsından Hâris ibni Ebî Şümeri'l-Gasânî[*] ve Şâm'ın büyük dînî reîsleri ve melikleri, ya’nî Sahib-i İlbâ[**] ve Hirakl ve İbn-i Nâtûr ve Cârût[***] gibi meşhûr zâtlar, kitâblarında evsâfını görmüşler ve Îmân etmişler.

• Ya’nî, "Ben gidiyorum, tâ size Faraklit gelsin."

• Ya‘nî, "Benî İsrâil'in kardeşleri olan Benî İsmâil'den,

• Rûhu'l-Emîn Hazret-i Cibrî'i yollayıp dîn-i İlâhîsini ona ta’lîm ettirecek.

• İşte, "Âlemin Reîsi" ^Haşiye elbette Seyyidü'l-Beşer olan Ahmed-i Muhammed Aleyhissalâtü Vesselâmdır.

• Hem İncîl'de, esmâ-i Nebevîden Sâhibü'l-Kadîbi ve'l-Hirâve, yani, "Seyf ve Asâ Sahibi." [SorularlaRisaleiNur'da bu ifade hatt-ı Kur'ân'la yazılmış.]

• İncîlde Sâhibü't-Tâc, kat‘i olarak Resûl-i Ekrem Aleyhissalâtü Vesselâm demektir.

• İncîl tefsirlerinde "hak ve bâtılı birbirinden tefrik eden hakperest" ma’nâsı verilmiş ki,

• Acabâ Hazret-i Îsâ Aleyhisselâmdan sonra dünyânın reîsi olacak ve hak ve bâtılı fark ve temyiz edip

• Elcevâb: Çünki, Ahmed Aleyhissalâtü Vesselâm, Îsa Aleyhisselâmı Yahûdîlerin müdhiş tekzîbinden ve müthiş iftirâlarından ve dînini müdhiş tahrîfâttan kurtarmakla berâber; Îsâ Aleyhisselâmı tanımayan Benî İsrâil'in suûbetli şerîatine mukàbil, suhûletli ve câmi’ ve ahkâmca şerîat-i Îseviyyenin noksânını ikmâl edecek bir şerîat-i âliyeye sâhiptir. İşte onun için, çok def‘a "Âlemin Reîsi geliyor" diye müjde veriyor.

• çok âyetler var- nasıl bir kısım numunelerini gösterdik.

 Ö.F.P.
***
 

Mesajını ele allım:

ÖFP: Ayn ve hemzenin ayırdedilebilmesi için bulduğunuz çözüm çok isabetliymiş aslında ama, hayırlısı olsun.

BT: Bence de öyleydi. Yine de öyle. Bizim yayıncıların durumuna göre biraz tâvizde bulundum ama nâfile..  

ÖFP: Aşağıda belirttiğiniz 3 kelimenin web sitesinde düzeltilmiş olabileceği ihtimaliyle bir arama yaptım. Ancak maalesef dediğiniz gibi duruyor. İlginçtir; SorularlaRisaleiNur sitesinde masûniyet kelimesine rastlanmıyor, mesnûniyete de. Ancak "masnûniyet" kelimesi var, anlamı da "yaş yönünden, yaşın küçük olması bakımından" olarak belirtilmiş.
 
Tutulmasına (inkisâfına) kelimesinin T.Hayât'ta geçtiğini yazmışsınız ama Emirdağ Lahikası olmalı galiba. Eğer bir yerden kopyalamışsanız, orayı düzeltin diye yazıyorum. Cümleyi okuduğumuzda kesinlikle inkişâf uygun düşüyor. S ile Ş harflerinin karışması çok kolay da; tutulmasına kelimesi nereden çıkmış ve inkisafına nasıl parantez içine girmiş, orayı anlayamadım.

BT: Bizimkiler parmak hesâbı ile yapıyorlar bu işleri. Gûyâ meşveret yapmış oluyorlar!.. Kostroma’nın Sibirya ile, Cezîre’nin Fırat’la ne alâkası var? Haritaya bakar düzeltirsin.. Yeterli dış baskı olmazsa bizim yayıncıların elinde bu işler bir o kadar dahâ ayni minval üzere gideceğe benzer…

SorularlaRisaleiNur’da مسنونيت  kelimesini  yeniyazıya öyle aktarmışlar. Verilen ma’nâ da uygun gibi. 

[tutulmasına (inkisâfına)] Emirdağ’dan. [inkişâfına ] T.Hayât’tan.

İnkisâf, inkişâf tâbirlerinin geçtiği yerler üzerinde bir forum sitesinde bâzı arkadaşlarla yaptığımız tesbitlerimizi ve teklifimizi Yeni Asya yayın kuruluna iletmiştik:  

1-Hem de İslâmiyet güneşinin tutulmasına, inkişafına ve beşeri tenvir etmesine mümanaat eden perdeler açılmaya başlamışlar. (Arama Motoru H.Ş., Os. teksir Mektûbât-2’deki H.Ş., Sinan matbaası 1960 H.Ş., Tenvir nüshası H.Ş.)

2-Hem de islamiyet güneşinin tutulmasına (inkisafına) ve beşeri tenvir etmesine mümanaat eden perdeler açılmaya başlamışlar. (Arama M. Emirdağ L. ve Os. teksir müstakil H.Ş.)

3-Hem de, İslâmiyet güneşinin tutulmasına, inkisâfına ve beşeri tenvir etmesine mümanaat eden perdeler açılmaya başlamışlar. (Y. Asya)

4- Hem de, İslâmiyet güneşinin inkişâfına ve beşeri tenvîr etmesine mümânaât eden perdeler açılmağa başlamışlar; ( T.Hayât)

Çözüm olarak ta; şu fikir ortaya çıkmıştı:

1- T. Hayâttaki şekli esas alıp diğerlerini buna göre düzeltmek,

2- Burada, meknûn bırakılmış veyâ kâtip hatâsı olarak atlanmış “sebeb olan”ibâresini kullanarak cümleyi yeniden inşâ etmek:“Hem de İslâmiyet güneşinin tutulmasına (inkisâfına) sebeb olan ve beşeri tenvîr etmesine mümânaât eden perdeler açılmağa başlamışlar.”

ÖFP: Sitenizdeki Mu'cizât-ı Ahmediyye'den bölümünü okudum…  Gözüme takılan bazı yerleri yeşile boyayarak aşağıya çıkardım:

BT: Aşağıya çıkarılanların çoğu düzeltildi. Bâzılarını tam anlayamadım:

·         (a.s.m) de durum:

·         (a.s.): aleyhisselâm ( ع. س. ). (a.s.m): aleyhissalâtüvesselâm ( ع.ص.م ) / BT

·         Tübba' nasıl gıyâben ve bi'setten evvel Îmân getirmiş, Şâmûl de öyle

·         Faydalandığım kaynakta büyük harf “İ” kullanılmıştı, ben de üstüne uzatma işâreti ilâve ettim./ BT

·         Ya‘nî, "Benî İsrâil'in kardeşleri olan Benî İsmâil'den,

·         ?