Anasayfa 
TASHİH ÇEŞİTLEMELERİ Onuncu Söz’ün Te’lif ve Tab' Târihleri ?
TASHİH ÇEŞİTLEMELERİ Onuncu Söz’ün Te’lif ve Tab' Târihleri ?
RİSALETASHİH.COM
BİR DÂNE-İ HAQÎKAT, BİR HARMAN HAYÂLÂTA MÜRECCAHDIR.
Onuncu Söz’ün Te’lif ve Tab' Târihleri ?
Cuma, 23 Ekim 2009 07:47 | Author: BİLAL TUNÇ | 
N. Şahiner, BTBSN isimli eserinin 6. baskısında (1979, s.272) “Onuncu Söz”’ün 1926 yılı bahârında te’lif edildiğini ve hemen İstanbul’a götürülerek bastırıldığını yazmaktadır. Bu kanâatini kitabın 277. sayfasında bulunan matbû’ Osmanlıca “Onununcu Söz” kapağındaki rûmî târihe (1342) dayandırıyor olmalı. A.kadir Badıllı’nın verdiği bilgiler de farklı değil (MTH,1998, s.930-931). Yeni Asya baskısı “Sözler”(2004, s.82)’de de te’lif târîhi 1926 olarak verilmiş. BTH'da da zımnen 1926 görünüyor.
BTBSN’nin 52. baskısında ise (2006, s.298), kaleme alınma târîhi 1927 olarak düzeltilmiş. 303. sayfada görülen iki adet matbû’ Osmanlıca “Onuncu Söz” kapağının birinin üzerinde 1342, diğerinde 1928 târihleri bulunuyor.
Acabâ bu farklılık nereden kaynaklanıyor ve Onuncu Söz’ün gerçek te’lif ve tab’ târihleri nedir?
Önce, 1926’yı ele alalım. Bunun doğru olabilmesi, te’lîfin Barla’dan önce olması ile ancak mümkündür. Başka türlü olamaz. Çünki, Bedîüzzamân, 1926’da Burdur’dadır. Hâlbuki, Barla’da yazıldığında tam bir ittifâk bulunuyor.
Bu durum, Üstâd’ın 1926 olan Van’dan sürgün târîhinin yanlış tesbîti (1925) ile başlayan hatâlar zincirinin bir halkası olarak karşımıza çıkmaktadır. Hakîkat-i hâlde zikredilen târihde Üstâd henüz Isparta'da bile değidir. Barla’ya getirilmesi, 1927 Şubat sonu - Mart başlarıdır:
http://www.risaletashih.com/index.php/tashih-cesitlemeleri/136-bediuezzamanin-hayatindan-tesbtler
Peki, BTBSN’nin 1979 baskısı s.277’deki, 2006 baskısı s.303’de sol taraftaki kapak klışelerinde görülen 1342 neyin nesi oluyor?..
1342’nin kısm-ı a’zamı 1926 içerisinde iken bir mikdârı da 1927 ile örtüşmektedir. Hz. Üstâd, Barla’ya 1342’nin bitmesine 2-3 hafta gibi kısa bir zaman varken, 1927 Şubat sonu – Mart başlarında getirilmiştir. Zayıf da olsa muhtemeldir ki, Onuncu Söz’ün te’lif başlangıcı 1342’nin bu son bir-kaç haftasına denk düşüyor olsun. (Asıl te'lif 1343 bahârı). Yoksa baskı târîhi olması mümkün değil!..
Diğer bir ihtimâl, 1342, sehven baskı târîhi olarak yazılmış olabilir. Doğrusu 1344 olmak gerekir.
Bence asıl kuvvetli ihtimâl; 1 Kasım 1928 harf inkılâbı engeline takılmamak için, kasdî olarak önceki bir târih seçilmiştir.
Ma’lûm olduğu üzere, 1970’i yıllarda da benzer bir tedbir ihtiyar olunuyordu. Yeni basılan eserlerin iç kapaklarına; “Sinan Matbaası – 1960” ibâresi konuluyordu.
BTBSN’nin 1979 baskısı s.277’deki ile 2006 baskısı s.303’de sol taraftaki kapak klışeleri ilk nazarda biribirinin ayni gibi iken dikkat edildiğinde farklılıklar görülebiliyor: 1979 baskısındaki kapak resminde en üstte, “Kitâb-ı Nûr” ibâresi, 2006 baskısındaki kapak resminde, “Risâle-i Nûr” şeklindedir. İkinci fark; 1342 târîhinin rakamları farklı karakterlerde..
BTBSN’nin 52. baskısında ise (2006, s.298), kaleme alınma târîhi 1927 olarak düzeltilmiş. 303. sayfada görülen iki adet matbû’ Osmanlıca “Onuncu Söz” kapağının birinin üzerinde 1342, diğerinde 1928 târihleri bulunuyor.
Acabâ bu farklılık nereden kaynaklanıyor ve Onuncu Söz’ün gerçek te’lif ve tab’ târihleri nedir?
Önce, 1926’yı ele alalım. Bunun doğru olabilmesi, te’lîfin Barla’dan önce olması ile ancak mümkündür. Başka türlü olamaz. Çünki, Bedîüzzamân, 1926’da Burdur’dadır. Hâlbuki, Barla’da yazıldığında tam bir ittifâk bulunuyor.
Bu durum, Üstâd’ın 1926 olan Van’dan sürgün târîhinin yanlış tesbîti (1925) ile başlayan hatâlar zincirinin bir halkası olarak karşımıza çıkmaktadır. Hakîkat-i hâlde zikredilen târihde Üstâd henüz Isparta'da bile değidir. Barla’ya getirilmesi, 1927 Şubat sonu - Mart başlarıdır:
http://www.risaletashih.com/index.php/tashih-cesitlemeleri/136-bediuezzamanin-hayatindan-tesbtler
Peki, BTBSN’nin 1979 baskısı s.277’deki, 2006 baskısı s.303’de sol taraftaki kapak klışelerinde görülen 1342 neyin nesi oluyor?..
1342’nin kısm-ı a’zamı 1926 içerisinde iken bir mikdârı da 1927 ile örtüşmektedir. Hz. Üstâd, Barla’ya 1342’nin bitmesine 2-3 hafta gibi kısa bir zaman varken, 1927 Şubat sonu – Mart başlarında getirilmiştir. Zayıf da olsa muhtemeldir ki, Onuncu Söz’ün te’lif başlangıcı 1342’nin bu son bir-kaç haftasına denk düşüyor olsun. (Asıl te'lif 1343 bahârı). Yoksa baskı târîhi olması mümkün değil!..
Diğer bir ihtimâl, 1342, sehven baskı târîhi olarak yazılmış olabilir. Doğrusu 1344 olmak gerekir.
Bence asıl kuvvetli ihtimâl; 1 Kasım 1928 harf inkılâbı engeline takılmamak için, kasdî olarak önceki bir târih seçilmiştir.
Ma’lûm olduğu üzere, 1970’i yıllarda da benzer bir tedbir ihtiyar olunuyordu. Yeni basılan eserlerin iç kapaklarına; “Sinan Matbaası – 1960” ibâresi konuluyordu.
BTBSN’nin 1979 baskısı s.277’deki ile 2006 baskısı s.303’de sol taraftaki kapak klışeleri ilk nazarda biribirinin ayni gibi iken dikkat edildiğinde farklılıklar görülebiliyor: 1979 baskısındaki kapak resminde en üstte, “Kitâb-ı Nûr” ibâresi, 2006 baskısındaki kapak resminde, “Risâle-i Nûr” şeklindedir. İkinci fark; 1342 târîhinin rakamları farklı karakterlerde..
Gerçek ilk baskı târîhine gelince..
BTBSN, 2006, s.303’ün sağ tarafındaki kapak resmi kanâatimce ilk baskıya âid.. Ya’nî Onucu Sözün Osmanlıca ilk baskısı 1928’de yapılmıştır.
Muhtelif yerlerde Onuncu Söz’ün basımında tüccar Bekir Dikmen’le berâber Müküslü Hamza’nın da himmeti bulunduğu zikredilmektedir. 1928 Mayıs'ında çıkartılan Umûmî Afvdan evvel Müküslü Hamza, Diyarbakır İstiklâl Mahkemesi tarafından verilen hapis cezâsını çekmektedir ki, zikredilen târihden evvel Onuncu Söz’ün basımında bulunması mümkün görülmemektedir.
http://www.haberdiyarbakir.com/news_print.php?id=15574
Buraya kadar serdedilen bilgi ve belgelere göre Onuncu Söz’ün te'lîfi 1927 bahârında, ilk tab’ı 1928 Mayıs’ından sonra, 1 Kasım 1928 Harf İnkılâbından önce yapılmıştır.
Not: 1342, 1343, 1344 Rûmî Julien târihlerdir.
http://www.risaletalim.com/index.php?topic=333.0
(*): Onuncu Söz'ün 1928'de tab edilen ilk matbû' nüshası: (27 Kasım/2 Aralık 2010) İzmir Bedîüzzaman Sergisi'nden.
BTBSN, 2006, s.303’ün sağ tarafındaki kapak resmi kanâatimce ilk baskıya âid.. Ya’nî Onucu Sözün Osmanlıca ilk baskısı 1928’de yapılmıştır.
Muhtelif yerlerde Onuncu Söz’ün basımında tüccar Bekir Dikmen’le berâber Müküslü Hamza’nın da himmeti bulunduğu zikredilmektedir. 1928 Mayıs'ında çıkartılan Umûmî Afvdan evvel Müküslü Hamza, Diyarbakır İstiklâl Mahkemesi tarafından verilen hapis cezâsını çekmektedir ki, zikredilen târihden evvel Onuncu Söz’ün basımında bulunması mümkün görülmemektedir.
http://www.haberdiyarbakir.com/news_print.php?id=15574
Buraya kadar serdedilen bilgi ve belgelere göre Onuncu Söz’ün te'lîfi 1927 bahârında, ilk tab’ı 1928 Mayıs’ından sonra, 1 Kasım 1928 Harf İnkılâbından önce yapılmıştır.
Not: 1342, 1343, 1344 Rûmî Julien târihlerdir.
http://www.risaletalim.com/index.php?topic=333.0
(*): Onuncu Söz'ün 1928'de tab edilen ilk matbû' nüshası: (27 Kasım/2 Aralık 2010) İzmir Bedîüzzaman Sergisi'nden.
Bilâl TUNÇ
Son Güncelleme (Pazartesi, 27 Şubat 2012 17:04)