TASHİH ÇEŞİTLEMELERİ
Bedîüzzamân’ın akıllara hayret veren bir seciyesi / B. Tunç


|
Rusya Dışişleri Bakanı Sazanof tarafından Kafkasya Umumi Valisi Grandük Nikola Nikolayeviç’e 14 Haziran 1916 tarihinde yazılan mektup:
|
|
“Doğu Anadolu’nun mühim kısmının işgalimiz altında bulunduğunu göz önünde tutarak kat’i olarak Rusya’ya ilhak edilecek yerlerin gelecekteki idaresi için şimdiden tedbir almamız zorunludur.
Müttefiklerle Anadolu’nun taksimi için devam eden müzakereler çabuklaştırılmaktadır. Rusya ilhak edilecek toprakların nasıl idare edileceğini tespit için bir komisyon kurmuş bulunmaktadır. Bu konuda en güç ve nazik mesele Ermenistan meselesidir. Müttefiklerle aramızda varılan anlaşmaya göre, Ermenistan’ın mühim kısmı Fransız himayesi altına girecektir. Bundan dolayı bu mesele eskisi kadar Rusya’yı ilgilendirmemektedir. Ermeni meselesini incelerken iki mühim noktanın göz önünde bulundurulması gerekmektedir.Birincisi Rusya’nın himayesi altında müstakil bir Ermenistan’ın kurulmasını istemektir. Bu fikir Ermeni milliyetçileri tarafından kuvvetle müdafaa edilmektedir. Diğer nokta Ermenilerin yerine gene Müslümanları yerleştirmektir. Benim görüşüme göre Rus hükümeti bu iki noktaya da şiddetle karşı gelmek zorunluluğundadır. Büyük Ermenistan’ın kurulması meselesine gelince; bu bölgede Ermeniler hiçbir zaman çoğunluk sağlayamamışlardır. Bundan başka, müstakil ve büyük bir Ermenistan’ın kurulması Rusya’nın menfaatine ve dış politikasına tamamen aykırıdır. İstenen şekilde bir Ermenistan’ın vücuda getirilmesi azınlığı çoğunluğa hâkim bir vaziyete koymaktır. Hâlbuki böyle bir durum çıkarmak hiçbir zaman Rusya için elverişli olamaz. Sazanof Sazanof’un mektubuna Grandük’ün verdiği cevap: 03 Temmuz 1916 No: 21083 “14 Haziran tarihli mektubunuzu aldım. Düşüncelerinize tamamıyla katılıyorum. Benim fikrime göre Rus hudutları içinde bir Ermeni meselesi olmamalıdır. Bu gibi meselenin bahis konusu edilmesine bile müsaade etmemek her Rus’un vazifesidir. Esasen Umumi Valisi bulunduğum Kafkasya’da Ermeniler, Ermeni meselesi ile meşgul olmuyorlar, çünkü buradaki Ermeniler, Müslümanlardan, Gürcülerden ve Ruslardan tamamen farksızdırlar, aynı hukuka sahiptirler. Bu şartlar içinde Ermenilerin ayrıca imtiyaz istemelerine katiyen müsaade edilmeyeceği gayet tabiidir. Aynı politikayı, Rusya’ya ilhak edilecek olan Türkiye’nin doğu illerinde de aynen tatbik edeceğim. Müstakil Ermenistan’a gelince, Rusya katiyen bu fikri müdafaa edemez. Çünkü müstakil bir Ermenistan gelecekte Rusya için büyük tehlike teşkil edebilir. Buna karşılık, işgal etmiş bulunduğumuz yerlerdeki Ermeni mekteplerine, dini ve diğer müesseselere özel imtiyazlar vermek kabildir. Bu münasebetle şunu da ilave etmek isterim ki, halen Kafkasya’ya sığınmış olan Ermeni muhacirlerini hemen vatanlarına iade etmek için şimdiden tedbir almak zorundayız. Çünkü muhacirleri geçindirmek için sarf ettiğimiz parayı tasarruf etmiş olacağız. Nikola Nikolayeviç Kaynak: Ermeni’nin Ermeni’ye Zulmü Niyazi Ahmet Banoğlu |


Son Güncelleme (Perşembe, 02 Şubat 2012 14:48)
YST2009
Designed by i-cons.